Kongres Wyzwań Zdrowotnych - kluczowe wnioski

WYKORZYSTAĆ POTENCJAŁ TECHNOLOGII

Polska zajmuje 6. miejsce wśród krajów Unii Europejskiej pod względem cyfrowej transformacji ochrony zdrowia. To właśnie w Polsce trwają prace nad cyfrowym bliźniakiem, projektem Second Brain. Szpitale otwierają się na AI (ok. 13% już z korzysta z AI a 40% planuje wdrożenia). Jednak sama technologia to nie wszystko. Wyzwaniem pozostaje integracja danych – obecnie ponad 90% danych medycznych jest niewykorzystana. Bez szkoleń dla personelu i integracji systemów nie wykorzystamy potencjału tych możliwości. Technologia musi realnie wspierać koordynację ścieżki pacjenta, a nie być celem samym w sobie.

CIEMNA STRONA E-ZDROWIA

Rozwój e-zdrowia ma niestety swoją ciemną stronę. Jednym z nich jest masowe diagnozowanie się pacjentów przez ChatGPT czy ChatGPT Health. Z danych z czerwca wynika, że aż 13% takich porad może być niebezpieczne dla zdrowia a nawet 40% jest niepełne lub problematyczne. To ogromne wyzwanie komunikacyjne,  z którym musimy się zmierzyć, bo AI nie zastąpi lekarza i certyfikowanego wyrobu medycznego. Skrajnym przykładem są też jednoosobowe „receptomaty”, z których w ciągu dnia potrafi wyjść nawet kilkaset tysięcy recept. Do tego dochodzi rosnące zjawisko szarlatanerii medycznej i dezinformacji. Te luki w systemie uderzają bezpośrednio w bezpieczeństwo pacjentów. Już teraz podejmowane są działania legislacyjne mające na celu ukrócenie tych szkodliwych praktyk.

BY PROFILAKTYKA ZACZĘŁA DZIAŁAĆ...

Obecnie na profilaktykę wydajemy w Polsce ok. 2% budżetu, choć w innych krajach UE wydatki są na poziomie 10-12%. Mimo rosnących nakładów - m.in. na program "Moje zdrowie" z budżetem rzędu 700 mln zł, podczas HCC słychać było głosy, że to nadal zbyt mało. Ponadto same pieniądze nie wystarczą, jeśli nie zlikwidujemy barier i nie będziemy odpowiednio edukować społeczeństwa. Podczas gdy w Hiszpanii wyszczepialność na choroby sezonowe to ok. 70%, u nas to nadal ok. 10%, co jest skutkiem m.in. silnych kampanii dezinformacyjnych i szerzących się fake newsów. 

CZAS ODBLOKOWAĆ SYSTEM

Jasno widać, że wiele kluczowych obszarów od lat czeka na realne zmiany. Od 2019 roku niewiele wydarzyło się w kontekście systemowego wsparcia pielęgniarek i położnych, a środowisko medyczne mierzy się z przeciążeniem, stygmatyzacją i niejasnym podziałem odpowiedzialności. W lutym b.r. Ministerstwo Zdrowia przedstawiło projekt zmian w ustawach regulujących wykonywanie zawodu pielęgniarki i położnej. Przeniesienie takich kompetencji jak wystawianie L4, stwierdzanie zgonu, samodzielne pobieranie cytologii czy badanie piersi i kierowanie na mammografię może znacząco uwolnić czas lekarzy. 

NIEWYKORZYSTANY POTENCJAŁ OPIEKI FARMACEUTYCZNEJ

Wciąż nie w pełni wykorzystany potencjał drzemie w opiece farmaceutycznej. Jak trafnie punktował podczas HCC prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, dziś w aptekach możemy już zabezpieczać pacjentów przed 26 jednostkami chorobowymi. Niestety, wdrażanie podstawowych usług trwa w Polsce dekady – na samą możliwość mierzenia ciśnienia w aptekach czekaliśmy aż 30 lat. Jak zapewniał prezes NRA Marek Tomków kadry farmaceutów są gotowe i chętne, ale nadal brakuje zaufania ze strony decydentów. Zorganizowanie badań przesiewowych (screeningów) w aptece to dla nich kwestia dwóch tygodni, ale barierą pozostaje brak finansowania i jasnych decyzji.